Posts

Showing posts with the label Culture

पठन संस्कृतिबारे प्रकाश सायमी

Image
प्रकाश सायमी साहित्यका कविता, निबन्धलगायत बहुविधामा सुपरिचित सायमी चलचित्र निर्देशनमा स्थापित नाम हो । संगीत अन्वेषक सायमी राम्रा अध्येताका रुपमा पनि चिनिन्छन् । उनी पठन संस्कृतिबारे यसो भन्छन्- १.  नेपालमा पाठकले सही पुस्तक सही अर्थमा पढ्न पाएका छैनन् । राम्रा किताब प्रकाशक सही नहुदा राम्ररी बजारमा जान सकेको छैन । लेखक भन्दा पनि प्रकाशक बढी हाबी भएको कारण प्रकाशक बलियो भयो भने जस्तो लेख्दा पनि राम्रो हुन्छ भन्ने सोच प्रबल भएर आइरहेको छ । बाहिरतिर लेखकले प्रकाशन छान्न पाउँछ । म यसलाई बेच्छु, यसलाई बेच्दिनँ भन्न पाइन्छ । तर यहाँ चलेकै लेखक भएता पनि यसलाई दिन्न भन्न सक्दैन । लेखकले किताब लेखेर मात्र हुँदैन, मार्केटिङ गर्न पनि जान्नै पर्ने स्थिति छ ।  नेपालमा पाठकको पुस्तक छान्ने शैली पनि पुरातन खालको छ । समीक्षा हेरेर, जुन  किताबको थुप्रो छ, जुन किताबका पोस्टर ठुलो छ या जुन किताबमा पुस्कारका ट्यागहरु थुप्रो छ त्यो हेरे किताब किनेर पढ्ने चलन छ । पुरस्कार पाएका किताबहरु अब्बल हुन् भन्ने सोचेर पढ्छन् । बिक्रि धेरै हुने किताब किनेर पढ्छन् । पछि किताब सोचेजस्तो नपाएप...

अभि सुवेदीसँग दसैँ-संवाद

Image
अभि सुवेदी नेपाली साहित्यमा कुनै परिचय दिइरहनु पर्ने नाम होइन । साहित्य, समालोचना र रंगमञ्चका एक शिखर हुन् उनी । हरेक बिषयलाई काव्यिक र दार्शनिक अभिव्यक्ति दिने सुवेदीका हरेक भनाई सन्तका जस्ता लाग्छन् । पूर्वी नेपालमा जन्मेर विश्वका धेरै देश घुमिसकेका सुवेदीसँग दसैं-संवाद गरिएको छ: 🆀 तपाई साहित्यकार, त्यसमा पनि पश्चिमा दर्शनका गम्भीर अध्येता समालोचक । धार्मिक मिथकसँग जोडिएको दशैंलाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?  ➲ संकट र प्रेमको संगम हो चाडपर्व । जब मान्छे चाडपर्व मान्दिनँ भन्छ नि, त्यसले एककिसिमको खतरा मोलिराखेको हुँदोरहेछ । मैले यूरोपमा पढें । क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयमा सन् १९७९को क्रिसमसमा मलाई निम्ता गरे लेखक कवि साथीहरुले । मैले सोचें– यस्ता नास्तिक छन् । स्वतन्त्र छन् । कसरी के मनाउलान् ? तर म जाँदाखेरी किङ्स कलेजको संसार प्रसिद्ध क्वायर गाउँदै रहेछन् (गाएर सुनाउँदै) । उनीहरुले एकदमै उदात्त भावना बनाउने गरी गाए । अर्धमुदित नयनमा ती पूरा आस्थावादी देखिए । त्यस्ता नास्तिक, स्वतन्त्र, फ्लानरले मनाएको देखेपछि मलाई महसुस भयो चाडपर्वको महत्व । अनि मैले आफ्ना चाडपर्व सम्झिएँ । त...